ยังคงเป็น "วิวาทะ" ที่ทำเอาผู้คนในสังคมสบสน.. ตกลง น้ำมันเป็น 1 ใน 59 รายการสินค้าและบริการควบคุมภายใต้ พ.ร.บ.ว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ พ.ศ.2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติมหรือไม่ กระทรวงพาณิชย์โดยคณะกรรมการกำหนดราคาสินค้าและบริการ (กกร.) มีอำนาจควบคุมและตรวจสอบน้ำมันหรือไม่ หรือได้ถ่ายโอนอำนาจการกำกับดูแลทุกอย่างไปยังกระทรวงพลังงานแล้ว
…
หลังนายพีระพันธ์ุ ออกมาจุดพลุ กระทรวงพาณิชย์มีอำนาจตามกฎหมายในการจัดการราคาน้ำมันแพง เนื่องจากน้ำมันถูกประกาศเป็น “สินค้าควบคุม” ตามมติ ครม. มิถุนายน 2568 พร้อมฟาดไปยังนางศุภจี สุธรรมพันธ์ุ รมว.พาณิชย์ ละเว้นปฏิบัติหน้าที่ หากอ้างไม่มีอำนาจจัดการกองทัพมดและผู้ฉวยโอกาส
ขณะ นางศุภจี สุธรรมพันธ์ุ รมว.พาณิชย์ ออกมาชี้แจงสื่อว่า กระทรวงพาณิชย์ ไม่มีอำนาจควบคุมดูแลราคาน้ำมัน แม้จะอยู่ในบัญชีสินค้าควบคุม แต่พาณิชย์ทำได้แค่ ดูแลการติดป้ายแสดงราคาเท่านั้น
ทั้งนี้ ภายใต้ พ.ร.บ.ว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ พ.ศ. 2542 กระทรวงพาณิชย์มีหน้าที่ดูแลราคาสินค้าอุปโภคบริโภค สินค้าจำเป็น และบริการต่างๆ แต่ไม่ครอบคลุมน้ำมันเชื้อเพลิง เนื่องจากมีกฎหมายเฉพาะอยู่ภายใต้การกำกับของกระทรวงพลังงาน ซึ่งเป็นผู้กำหนดกลไกราคา และประกาศราคาขายปลีก
“กระทรวงพาณิชย์ไม่สามารถตั้งหรือประกาศราคาน้ำมันได้ เพราะไม่มีกฎหมายรองรับ แต่เมื่อมีการประกาศราคาแล้ว จะเข้าไปกำกับดูแลให้มีการจำหน่ายตามราคาที่กำหนดอย่างเคร่งครัด ทั้งการติดป้ายแสดงราคา และตรวจสอบความเที่ยงตรงของหัวจ่ายน้ำมันในสถานีบริการ”
ด้าน นายสิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ รองหัวหน้าพรรคภูมิใจไทย ระบุว่า กฎหมายไม่ให้กระทรวงพาณิชย์เข้าไปควบคุมราคาน้ำมัน โดยอ้างอิงข้อมูลจากกรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์ ที่ออกมายืนยืนว่า น้ำมันเป็นสินค้าที่มีกฎหมายเฉพาะในการกำกับดูแล จึงไม่เข้าข่ายตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ
โดยที่ผ่านมามีคำวินิจฉัย 2 กรณี คือ
1. คำพิพากษาคดีปกครองเกี่ยวกับคดีน้ำมันเชื้อเพลิง (คดีดำที่ 1872/2566 และคดีแดงที่ 193737/2561) ประเด็นคณะกรรมการกลางว่าด้วยสินค้าและบริการ (กกร.) ละเลยต่อหน้าที่ตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ พ.ศ.2542 กรณีไม่ควบคุมราคาน้ำมันเชื้อเพลิง หรือไม่
เมื่อวันที่ 21 ก.ย.2561 ศาลปกครองกลางพิพากษาว่า แม้จะมีการกำหนดน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นสินค้าและบริการควบคุม ตามประกาศ กกร. เรื่องการกำหนดสินค้าและบริการควบคุม ปี 2555 ลงวันที่ 25 ม.ค.2555 ซึ่งใช้บังคับขณะมีการฟ้องคดี
เนื่องจากเป็นสินค้าที่มีความจำเป็นต่อการครองชีพประชาชนและเป็นสินค้าที่ใช้เป็นปัจจัยการผลิตต่อเนื่องซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อราคาของสินค้าชนิดอื่น ตามมาตรา 24 แห่ง พ.ร.บ.ว่าด้วยราคาสินค้าฯ ซึ่ง กกร. มีอำนาจตามมาตรา 25 มาตรา 26 ในการกำหนดมาตรการต่างๆ เช่น การกำหนดราคาซื้อ/จำหน่ายสินค้า การกำหนดดอัตรากำไรสูงสุดต่อหน่วยของสินค้า เป็นต้น
แต่เนื่องจากคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเมื่อวันที่ 21 พ.ค.2534 อนุมัติให้ดำเนินการยกเลิกการควบคุมราคาน้ำมันชื้อเพลิง ซึ่งทำให้ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นไปตามกลไกตลาดเสรี สะท้อนต้นทุนที่แท้จริง
ประกอบกับ มีหน่วยงานที่ทำหน้าที่กำกับดูแลสินค้าน้ำมันเชื้อเพลิง รวมถึงพลังงานอื่นในประเทศ โดยเฉพาะอยู่แล้ว ดังนั้น กกร. จึงไม่มีหน้าที่กำหนดราคาจำหน่ายน้ำมันเชื้อเพลิงแต่อย่างใด ซึ่งทำให้ศาลปกครองสูงสุดพิพากษายืน ตามคำพิพากษาศาลปกครองกลาง
ทั้งยังมีคำวินิจฉัยของผู้ตรวจการแผ่นดิน ระบุว่า อำนาจกำกับราคาน้ำมันอยู่ที่กระทรวงพลังงาน ส่วนกระทรวงพาณิชย์มีหน้าที่เพียงตรวจสอบการแสดงราคาเท่านั้น
“ถ้าขืนไปทำตามที่ นายพีระพันธุ์ พูด รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ จะผิดกฎหมายเสียเอง นายพีระพันธุ์ ก็เป็นนักกฎหมาย มีหรือจะไม่รู้ หรือทำไปทั้งหมดเพื่อต้องการวางกับดัก ขุดบ่อล่อปลา พร้อมกับหาแสงไปในตัว แบบ 2-in-1 เรื่องนี้อยู่ในมือกระทรวงพลังงาน แล้ว นายพีระพันธุ์ เคยเป็นรัฐมนตรีว่าการ มีอำนาจเต็ม ดูแลโครงสร้างพลังงานมาตั้งหลายปี เห็นโครงสร้างราคาหมด แล้วทำไมท่านไม่ทำให้มันเสร็จ จะมาเก่งอะไรกับรัฐบาลที่ยังไม่มีอำนาจเต็มด้วยซ้ำ”
#"ปานเทพ" ยันพาณิชย์มีอำนาจ
อย่างไรก็ตาม นายปานเทพ พัวพงษ์พันธ์ โพสต์ถึง ศุภจี สุธรรมพันธุ์ ย้ำชัด “น้ำมันเชื้อเพลิง” และ “ก๊าซปิโตรเลียมเหลว” เป็นสินค้าและบริการควบคุมตามกฎหมาย หลัง ครม.มีมติเมื่อ 24 มิ.ย. 2568 และประกาศใน ราชกิจจานุเบกษา วันที่ 30 มิ.ย. 2568 โดยอาศัยอำนาจตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ พ.ศ. 2542 ระบุให้ทั้งสองรายการอยู่ในหมวดสินค้าควบคุมของ คณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ ชี้หากไม่ดำเนินการกำกับดูแล อาจเข้าข่ายผิดกฎหมาย พร้อมทิ้งท้ายตั้งคำถามตรงถึงรัฐมนตรีว่า “เมื่อมีกฎหมายรองรับชัดเจน เหตุใดจึงไม่ใช้กลไกนี้เข้าควบคุมราคาน้ำมัน” โดยระบุ
พี่แต๋มครับ น้ำมันเชื้อเพลิง และ ก๊าซปิโตรเลียมเหลว เป็นสินค้าและบริการควบคุมแน่นอนตามกฎหมายครับ นอกจากจะมีมติคณะรัฐมนตรีเปลี่ยนให้น้ำมันเชื้อเพลิง และ ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นสินค้าและบริการควบคุมตั้งแต่มติคณะรัฐมนตรีวันที่ 24 มิถุนายน 2568 แล้ว
ต่อมายังมีการประกาศลงในราชกิจจานุเบกษา วันที่ 30 มิถุนายน 2568 เป็นประกาศคณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ ฉบับที่ 4 พ.ศ.2568 เรื่องการกำหนดสินค้าและบริการควบคุม โดยอาศัยอำนาจตามความในมาตรา 9 (1) และมาตรา 24 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วราคาสินค้าและบริการ พ.ศ. 2542
โดยระบุชัดเจนว่าคณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการโดย “มติคณะรัฐมนตรึ” จึงออกประกาศในข้อ 3 หมวดผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม (15) คือ ก๊าซปิโตรเลียม และ (16) น้ำมันเชื้อเพลิง เป็นสินค้าและบริการควบคุม ถ้าไม่ดำเนินการควบคุมก็จะผิดกฎหมายได้ตามประกาศนี้
#ปานเทพ #ศุภจี #ราคาน้ำมัน #สินค้าควบคุม #กฎหมาย #พาณิชย์ #พลังงาน #น้ำมันแพง
